16. Na opnieuw op de Markt, aangekomen te zijn, gaan we gelijk rechtsaf de Schans in.

De Schans in Lemmer is een historische straat en voormalige verdedigingslinie, die herinnert aan de tijd dat Lemmer een strategische vestingplaats aan de Zuiderzee was. De naam verwijst naar de aarden wallen (schansen) die het dorp in de 16e en 17e eeuw beschermden, en is nu een sfeervolle locatie in het centrum met monumentale bebouwing. 

Belangrijke aspecten van de Schans in Lemmer:

• Verdedigingsfunctie: De Schans was onderdeel van de Friese waterlinie ter bescherming van de haven tegen aanvallen, onder andere in de 17e eeuw.
• Locatie en historie: Het is een doorgaande weg (thans Schans 29 e.o.) die langs de haven loopt, historisch belangrijk voor de verbinding naar het achterland.
• Monumenten: Aan de Schans bevond zich tot 1920 een synagoge. Tegenwoordig staan er karakteristieke huizen, en is het een bekende straat in het centrum.
• Locatie: De Schans ligt in het centrum van Lemmer, vlakbij de haven en de Vissersburen.

Vandaag de dag is de Schans een van de straatnamen die herinnert aan de rijke, militair-maritieme geschiedenis van het dorp

Twee detailfoto's van bovenstaande

De Schans met de R.K. Kerk. De R.K. St.-Willibrorduskerk (Schans 49) is een driebeukige pseudobasilikale kerk met driezijdig gesloten koor en een doopkapel tegen de toren van drie geledingen en ingesnoerde naaldspits. De neogotische kerk werd in 1897-1901 gebouwd naar ontwerp van N. Molenaar, ter vervanging van een voorganger uit 1767.

Tot de neogotische inventaris uit de bouwtijd behoort onder meer een door Molenaar ontworpen hoofdaltaar (1900), uitgevoerd door atelier Mengelberg net als de preekstoel en de zijaltaren. De gebrandschilderde ramen in de zijbeuken zijn vervaardigd door J. Colette (1943-'45), enkele andere door J. Nicolas. Tegen de kerk staat het uit 1927 daterende verenigingsgebouw ‘Us Thús’. De pastorie (Schans 47) dateert uit 1907 en is eveneens door Molenaar ontworpen.

Op de Schans 29 was de voormalige. synagoge, dit was een recht gesloten zaalgebouw uit 1866 met rondboogfriezen.

De spuisluis aan het eind van de Schans.

17. Achter de Schans en de R.K. Kerk, was het Achterom te vinden.

"Het Achterom" in Lemmer is een bekende locatie in het centrum die recentelijk in het nieuws is gekomen door archeologische vondsten tijdens de herinrichting van een parkeerterrein.

Hier zijn de belangrijkste punten over het Achterom in Lemmer:

• Locatie en herinrichting: Het Achterom is een parkeerterrein in het centrum van Lemmer. Bij herinrichtingswerkzaamheden in 2025 stuitten archeologen op bijzondere resten uit het verleden.
• Archeologische vondsten: Tijdens graafwerkzaamheden zijn restanten van eeuwenoude woningen en andere objecten gevonden.
• Bijzonder ivoren stokje: Een van de opvallende vondsten is een "bijzonder ivoren stokje", waarvan de exacte functie nog wordt onderzocht door specialisten.
• Historische betekenis: De vondsten onthullen een stuk verborgen geschiedenis van Lemmer. 

Kortom, het Achterom is momenteel vooral bekend als een locatie met een rijke, nog te ontsluiten archeologische geschiedenis, gelegen in het hart van de Friese watersportplaats.

Twee detailfoto's van bovenstaande

Afbraak al ingezet

Foto van Hielke Roelevink