Kaart -Dijkdoorbraak -Lemmer

• Op 26 september 1509 werd Friesland, waaronder de omgeving van Lemmer, getroffen door de verwoestende Cosmas- en Damianusvloed. Deze historische stormvloed zorgde voor grootschalige dijkdoorbraken langs de Zuiderzeekust en de Waddenzee. Hoewel de vloed historisch gezien het bekendst is vanwege het ontstaan en de uitbreiding van de Dollard in Groningen, leidde de storm in Zuidwest-Friesland tot diepe dijkdoorbraken. Nabij Lemmer ontstonden door dergelijke historische vloeden diepe kolken (ook wel wielen of waaien genoemd), zoals de nabijgelegen Teroelster Kolk, die getuigen van de enorme kracht van het instromende Zuiderzeewater. Bij de doorbraak stortte water met kracht achter de dijk, waardoor een diepe kuil ontstond. Na herstel van de dijk bleef deze plas achter als herinnering aan de overstroming.