Langestreek (3)

Bron beschrijving panden Langestreek: Monumentenwandeling;  Jelle de Jong (architect te Lemmer) 

Foto van Wikipedia: Langestreek 1 Dit pand (zie bovenstaande foto) is in 1972 door brand verwoest, en is later herbouwd. Opvallend is de entree waarboven een gesneden bekroning. Het hardstenen bordes en de trap zijn origineel. Boven de ingang, op een kleine borstwering, een dakkapel aan weerszijden voorzien van brede gesneden klauwstukken. Het schilddak wordt bekroond door twee hoekschoorstenen waarop borden. Het pand dateert uit het midden van de achttiende eeuw en werd gebouwd door de welgestelde houtkoper Nanne Aenes (1670 - 1753). Hij legde in 1716 de eerste steen van de Hervormde Kerk en was bijzitter of mederechter van de grietenij Lemsterland. In 1762 vestigde zich in dit huis Nanne Jouwerts Stapert (1740 - 1826) kleinzoon van voornoemde Nanne Aenes. Hij was eveneens houthandelaar. In 1773 liet hij zich een nieuw huis bouwen naast het zijne. Dit is het huidige pand Oudesluis 9...zie verder

Het pand daarnaast bevat het verhaal van Monica Boomsma v.d.Kroon. "Het moet ongeveer in '81 zijn geweest dat mijn vader ons vertelde een pand te gaan bouwen in Lemmer. En wel op de plaats waar meubelzaak Reekers had gezeten. Deze was door brand verwoest en die plek was al een tijd een gapend gat aan de Lange streek. Ook wel "t gat van Lemmer" genoemd. Hij vond dat ik de eer had om de eerste paal te heien, zogezegd zogedaan.

Ik ben met mijn vader regelmatig wezen kijken naar 't pand en hij verteld me dat we later nog een keer zouden uitbouwen want er was nogal wat ruimte achter 't pand aanwezig en er was een parkeer terrein en dus makkelijk te bevoorraden. De zaak werd een brood banketbakkerij met een tearoom en ijssalon. Ik ben er als jong meisje vaak aan het werk geweest en vond de zomermaanden geweldig, al die boten in 't Dok en die gezellige drukte. Doordat mijn vader een behoorlijke financiële tegenslag heeft gehad is hij failliet gegaan en heeft het pand toen verkocht, het werd " Les Pays Bas" een restaurant waar ik nog vaak ben geweest en waar ik me dan even weer thuis voelde. Ook omdat het interieur er nog steeds was en die had ik samen met mijn ouders uit mogen zoeken. Tegenwoordig heet het "Lange Piet" en is het een café."

Langestreek 1 Dit pand is in 1972 door brand verwoest, en is later herbouwd. 

De genealogie:

1) Nanne Aneszn, geboren rond 1615. Gehuwd 14 juli 1639 te Lemmer met Kerstien Clasesdr. (Clases) Kerstien heeft/is gedoopt-belijdenis gedaan op 27 oktober 1639 te Lemmer

Uit dit huwelijk zijn de volgende kinderen bekend:

1. Ane (Nanne Aennes), gedoopt op 6 december 1640 te Lemmer. Volgt op 2

2. Jaits, gedoopt op 12 maart 1643 te Lemmer.

2) Aerne Nannis (Nanne Aennes/Aenne Nannes), timmerman en houtkoper te Lemmer, gedoopt op 6 december 1640 te Lemmer, overleden op 16 juni 1693 te Lemmer. Gehuwd (1) op 11 april 1669 te Eesterga met Tet Hendricks, overleden op 11 maart 1671 te Lemmer, dochter van Hendrik Corneliszn en Sjoerdtje Eyttes. Gehuwd (2) als weduwnaar zijnde op 9 januari 1676 te Lemmer met Gelske Sjoerts.

Uit het eerste huwelijk zijn de volgende kinderen bekend.

1. Nanne Anes, houtkoper, zeilmaker en vrederechter te Lemmer. Hij legde de eerste steen van de hervormde kerk in Lemmer. Gedoopt op 29 juni 1670 te Lemmer. Gehuwd op 10 februari 1695 te Lemmer met Janke Annes, gedoopt op 10 juni 1677 te IJlst, dochter van Anne Japiks en niet genoemde moeder.

Uit dit huwelijk zijn de volgende kinderen bekend:

1. Tetje Nannes Musculus. Gehuwd in 1719 met Jouwert Sybrens Stapert. *

2. Emke Nannes.

3. Anne Nannes.

4. Imke Nannes Musculus. Gehuwd in 1723 met Dirk Berends Drijfhout.

5. Kerske Nannes Muskulus. Gehuwd in 1732 met Harmanus Witteveen.

6. Anne Nannes. Geboren op 15 maart 1700 te Lemmer, overleden op 2 februari 1767 te Lemmer. Gehuwd op 15 augustus 1728 te Lemmer met Antje Jans Buwalda, geboren in 1701 te ? overleden op 7 mei 1766 te Lemmer, dochter van Jan Reynders Buwalda en Hiltje Klazes Grons.

2. Cornelis Anes (Musculus) predikant.

Scheepsbouwers.

Het geslacht Stapert is een bekende familie van scheepsbouwers geweest in Lemmer en Nanne Annes, houtkoper heeft op 5 mei 1716 van de Herv. Kerk en toren in de Lemmer de eerste steen gelegd. Jouwert Sijbrands Stapert was omstreeks 1670 in Eestrum geboren door zijn huwelijk met Tetje Nannes, Lemster geworden en opgenomen in het houtkopers bedrijf van zijn schoonvader. Aangezien het geslacht Drijfhout een vooraanstaande familie in Heerenveen, lijkt mij een verwantschap met het geslacht Stapert in Lemmer niet uitgesloten. De naam Musculles — een niet alledaagse naam — en het geslachtswapen wijzen in die richting.

E. Klijnsma.

Merkwaardig.

In de Lemmer heeft gewoond een lid uit het bekende geslacht Stapert: Jouwert Sybrands Stapert geheeten. Deze is alhier gestorven in 1774, nalatende zes kinderen, w.o. drie zoons, Sybrand, Sjoerd en Nanne geheeten. De laatste huwde met Foekjen Pekema en van dit echtpaar is afkomstig een gedreven zilveren tabakspot, thans in 't Friesch Museum, waarop gegraveerd staat:

Ik ben meegenomen van Enkhuysen over zee en aan de Vriese wal gekomen, met paard en slee, door Nanne Jouwerts en Foekjen Pekema 1763.

Oudesluis 9 In 1982 werd dit pand geheel gerestaureerd door de huidige eigenaren, zoals blijkt uit een kleine gevelsteen boven het bordes. Het pand heeft een zadeldak dat tegen een rijk versierde klokgevel loopt. De klokgevel zelf heeft zwierige aanzetkrullen en een groot kuifstuk in de stijl van Lodewijk XV (Rococo). Hierin zijn symbolisch de vier jaargetijden uitgebeeld. Rechts onder stellen een paar schaatsen tegen een achtergrond van ijspegels, de winter voor. Daarboven beelden twee volle druiventrossen en een bos bloeiende tulpen, respectievelijk de herfst en de lente uit. Links onder tenslotte symboliseren rijpe korenaren en een sikkel de zomer . De begane grond is verdiept ten opzichte van het kadenivo. Boven deze hoge kelder bevindt zich de woonverdieping, die via een houten trap met bordes bereikbaar is.

De ingang is door houten pilasters omlijst, welke door een fronton wordt afgesloten, in de stijl van Lodewijk XVI. Deze ingang is van latere datum dan het pand zelf. Het in 1773 gebouwde pand werd aanvankelijk als pakhuis gebruikt. In 1790 werd het echter als woonhuis ingericht. Zowel het pand Oudesluis 9 als Langestreek 1 zijn tot 1827 gemeenschappelijk bezit geweest. Daarna hebben de nakomelingen van Nanne Jouwerts Stapert de panden verkocht. Sindsdien hebben de panden afzonderlijke eigenaren gekend.


Foto van Wikipedia: Langestreek 6 Dit negentiende eeuwse herenhuis valt op door zijn voorname gevel die veel overeenkomsten vertoont met het pand Langestreek 19. Op de hard-stenen gevelplint zijn bloemmotieven te zien. De gevel wordt gedekt door een rijke kroonlijst. 


Foto van Wikipedia: Langestreek 11 Dit, in vergelijking met de vorige huizen, forse pand, beschikt over een negentiende eeuwse gevel. Boven de eerste verdieping een zadeldak met voorschild waarboven een topschoorsteen. In het pand was lang een bakkerswinkel gevestigd. Tot na de Tweede Wereldoorlog bezat het pand zijn oorspronkelijke, zeer fraaie gevel. Daarna is deze echter danig verminkt. De huidige eigenaar heeft het geheel trachten te restaureren, maar is daarin helaas maar ten dele geslaagd. Hiernaast vindt u Langestreek 12.


Langestreek12.jpg

Langestreek 12 Hier werd de onderbouw van de voorgevel kort na 1900 door de toenmalige eigenaar Lute Steenstra, vervangen door een winkelpui. De gevel dateert volgens opschrift op de schouderstukken, van 1799. De linker steen bevat bovendien de initialen G.W.. Nader onderzoek heeft geleerd dat Gabriël Witteveen (1732- 1823) dit huis in 1799 geheel nieuw liet bouwen. Hij is overigens ook de bouwheer geweest van het pand Langestreek 13. 


Foto van Wikipedia: Langestreek 13 Een eenvoudige woning onder zadeldak, die zowel aan de voorzijde als aan de achterzijde tegen een gemetselde topgevel loopt. Op de aanzet-lijsten (schouderstukjes) gedateerd 1775. De kozijnen zijn rondom geprofileerd. Het is te betreuren dat de gevel in moderne verftinten is geschilderd. Lemmer heeft in het verleden talrijke van dit soort geveltjes gekend. Helaas zijn overheid en particulier niet in staat geweest de meeste van deze gevels te behouden. 


Foto van Wikipedia: Langestreek 14 Dit beschermde monument werd onlangs gerestaureerd, nadat aan de vorige eigenaar een vergunning tot sloop werd geweigerd. Het is een eenvoudige woning onder zadeldak met voorschild, waarboven een forse schoorsteen met bord, en waarvoor een dakkapel met bloklijsten. Zowel de kroonlijst als het kalf van de deur heeft een tandlijstje. De negentiende eeuwse gevel is aangebracht voor een veel ouder huis met zeventiende eeuwse fragmenten. AI in 1749 diende het pand als woonhuis voor een mastmaker, die zijn werkplaats had in het naastliggende pand Langestreek 15. Tot circa 1900 hadden de panden één eigenaar. Sindsdien is de mast- en blokmakerij gevestigd aan de Polderdijk in Lemmer, waar het tot op de huidige dag wordt voortgezet door de Houtwarenfabriek voorheen Fa. D. van der Neut nv. In 1902 is het pand verlengd en verbouwd, en is het veel van haar oorspronkelijke interieur kwijt geraakt. Nu is in het pand het architectenbureau van Jelle de Jong gevestigd. 


19-14.jpg

Langestreek 19 Een gaaf voorbeeld van een negentiende eeuwse gevel, met stucversieringen rond de kozijnen. Het dak is aan de voor- en achterkant afgeschuind en bezit schoorstenen met borden boven het voor- en achterschild. 


Foto's van Wikipedia: Langestreek 22  Dit is één van de mooiste monumentale gevels van Lemmer. Het is een klokgevel die uit zeer zwierige aanzetkrullen bestaat met een groot kuifstuk in de plaatselijk gevarieerde Friese trant van de achttiende eeuw. Let U eens op het sublieme snijwerk van het raam boven de deur . De initialen in de klokgevel, C.S.S. en F.R.S. staan voor Cornelis Sickes Sleeswijk (1739- 1809) en Fettje Rienks Sleeswijk (1740 -1821), die het huis in 1776 lieten bouwen zoals blijkt uit de jaartalstenen. In de vorige eeuw hebben in dit pand een aantal burgemeesters gewoond.


Foto van Wikipedia: Langestreek 25 In dit pand, waarvan de voorgevel onlangs werd aangepast in verband met de winkelbestemming die het heeft gekregen, was vroeger één van de belangrijkste Lemster pottebakkerijen gevestigd. De naastliggende Pottebakkerssteeg herinnert nog aan deze bedrijfstak.


Langestreek 28 Dit woonhuis heeft toebehoord aan de werfeigenaar Poppe Bakker. Het pand is een eenvoudig achttiende eeuws herenhuis onder schilddak met hoek-schoorstenen.


Langestreek 29 t/m 31 Dit is een blok woningen dat in het begin van deze eeuw in Jugendstil werd gebouwd. Kenmerkend voor het gebouw zijn de toegepaste gele en rode steen, de sierende elementen van de gevelbeëindiging en de voordeur met siersmeedwerk van no.29. Het gebouw kwam op de plaats waar eerder een voor Lemmer belangrijke werf was geweest, namelijk de scheepswerf van Poppe Bakker. Aan deze werf herinnert nu nog het naast het Vredespaleis staande woonhuis, Langestreek 28.

Latere bewoners van het pand: 1e huis, links: familie de Jong en later de familie Deinum. Daarnaast mijnheer Kok en de familieam Hendrik Kok. Dan de familie Kerst Koopmans en later de familie Henk ten Napel.


Langestreek 58

Langestreek 61-62-63 Dubbel woonhuis onder breed schilddak met hoekschoorstenen met dubbele driezijdig bekroonde dakkapel met kleine klauwstukken