Rohel

Afbeelding van Wikipedia

Er zijn 2 locatie voor Rohel vlakbij Blauverlaat/Twijzel en aan het Tjeukemeer. Die in de Fryske Marren: De plaats werd 1507 voor het eerst genoemd, als toen "delffster nijegae en int nyegae of radehol". In 1509 werd het vermeld als Indie rodehel. In de 19e eeuw werd het zowel vermeld als kortweg Rohel als wel Rohel of Nijega. De eerste plaatsnaam is een verwijzing naar het feit dat het nieuw dorp was. Het oude dorp werd Oudega of Uiterdijke genoemd. Die plaats lag wat verderop maar werd in 1515 afbrand door Friese stadhouder Floris van Egmond. De plaats werd niet meer herbouwd.

Het nieuwe dorp groeide ook daardoor. Maar de Tjeukermeer was uiteindelijk genadeloos en zo verdween over de eeuwen heen delen van het dorp in het meer. In vroegere tijden heeft Rohel ook een kerk met kerkhof gehad, maar deze is net als een groot deel van het dorp in het Tjeukemeer verdwenen. Men kan de grafstenen nog wel voelen op de bodem van het meer.
De plaatsnaam stamt van turf van Rohel iets roder zou dan elders in het gebied. Deze kleur was te zien in de zetwal van een turfpet. De duiding 'hol' of 'hel' zou dan verwijzen naar het feit dat het een laaggelegen en moerassige plaats zou zijn geweest. Een andere verklaring voor de plaatsnaam hangt samen met een legende over het ontstaan van het Tjeukemeer, hier zou ooit een bos hebben gestaan wat is afgebrand. De vuurgloed van het brandende veen (en bos) zou de naam rode hel verklaren.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog was in Rohel een doorgangskamp voor joden gevestigd in de hoek van de (huidige) Kampweg en Meerweg. Voor de oorlog werden er werklozen in dit kamp gehuisvest die met de afgraving van het veen te werk werden gesteld. Na de oorlog werd dit kamp gebruikt voor de huisvesting van KNIL-militairen (Molukkers). Het kamp is bekend onder de naam Wite Pael (Witte Paal), naar de grenspaal die hier vroeger stond tussen twee toenmalige gemeenten. De lokale bevolking noemde het kamp na de oorlog het Ambonezen-kamp. In 2011 is een witte zuil geplaatst aan de Kampweg ter herinnering aan de verschillende perioden van het kamp.
Na de oorlog werd er een voetbalvereniging opgericht en er werd gespeeld vlak bij het kamp, er werden ook vele bewoners van het "Ambonezen-kamp" lid van deze voetbalvereniging. De naam van deze voetbalvereniging is nog altijd De Wite Peal (De Witte Paal), maar is inmiddels in Sintjohannesga gevestigd.

Rohel behoorde tot halfweg 1934 de gemeente Schoterland, daarna viel het onder gemeente Haskerland. Van 1984 tot 2014 lag de plaats in de voormalige gemeente Skarsterlân, daarna is die gemeente opgegaan in de gemeente De Friese Meren.

Bron: Wikipedia

Arjen de Ree

  • 1517 - Die Rodehel, Roerdehel: naar de kleur van het veen. De bodem bestaat uit venige en zandige klei op veenmos- of zeggeveen: bovenin zwart, daaronder roodbruin, 1848 - Rohel of Nijega