Gemeentehuis

Lemmer 1900: Het gemeentehuis werd omstreeks 1770 gebouwd. De ingang was toen aan de Nieuwburen kant. In 1898 werd de ingang verplaatst naar de Gedempte Gracht en werd een bordes aangebracht. Aan de Nieuwburen zijde, werd boven de Waag ruimte gemaakt voor tijdelijke huisvesting van het Telegraafkantoor.

Kijk eens wat een verandering met onderstaande foto, hier geen bordes of mooie ornamenten te zien. Op de achtergrond rechts, ook nog niet zichtbaar het latere postkantoor.

89-2.jpg

In 1870, besloot de gemeenteraad om een postkantoor te bouwen.

Hillebrand Visser vertelt: Die verbouwing en het bordes heeft het timmerbedrijf van mijn betovergrootvader Hendrik Harmens Visser, nog gedaan getuige een brief uit 1898 die ik een paar geleden ontving van verre familie:
Hierin vertelt Hendrik aan zijn zoon Harmen dat ze bijna met het gemeentehuis klaar zijn....Dat andere handschrift (onderaan tweede blad) is van zijn vrouw Geertje Visser-van Noord.

Na 1898

De Raads en Rechtkamer, bevonden zich destijds boven de waag, die ook in pand gevestigd was. Zo ook het kantongerecht van 1810-1934 van de Grietenijen Doniawerstal, Gaasterland, Lemsterland en Sloten. Het telegraafkantoor is ook gevestigd geweest in de Oude Waag.

(LEMMER, 29 Dec 1934. Evenals zoovele andere plaatsen in ons land ziet ook Lemmer zijn
kantongerecht met ingang van het jaar 1934 verdwijnen. Voor onze plaats, die aan officieele instellingen toch al niet rijk is, beteekent dit zeer zeker een verlies. Het Kantongerecht verleende een, zij het dan ook bescheiden, cachet aan de plaats, terwijl het bezoek van menschen uit de omgeving, die op de een of andere manier met het Kantongerecht hadden te maken, steeds eenig materieel voordeel opleverde.

De nu verdwijnende instelling is eene van respectabelen leeftijd. Zij is n.l. niet minder dan 117 jaren oud. In 1818 ingesteld als vredegerecht werd de naam later — wij meenen in '1838 — bij eene wijziging van de rechterlijke organisatie, omgezet in Kantongerecht.)

Het kantongerecht Lemmer was van 1838 tot 1934 een van de kantongerechten in Nederland. Het was de opvolger van de Vrederechter, die vanaf 1810 recht had gesproken in Lemmer. Het kanton der 3de klasse was bij de stichting het derde kanton van het arrondissement Sneek. Het gerecht zetelde in een zaal boven De Waag naast het gemeentehuis.

Raadhuis annex waag: Overheidsgebouw, ca. 1770 1859 (verdieping)  Toen na de invoering van de gemeentewet in 1851, Lemsterland niet langer grietmannen, maar burgemeesters kreeg, is het gebouw Gemeentehuis geworden. In de burgemeesterskamer hangt een geschilderd schoorsteenstuk van J.C.W. Beckker 1793.

De 1e verbouwing (verdieping) is dan onder Jhr. Coert Lambertus (C.L.) van Beyma thoe Kingma, gebeurt. Die van 1851 - 1882 burgemeester was, opgevolgd door K.S. van Andringa: 1882 - 1885 en de verbouwing door Hendrik Harmens Visser, moet dan zijn gebeurt onder het burgemeesterschap van H. Luiking: 1886 - 1909.

Hier inmiddels al een heel ander aanzicht.

De burgemeester de heer Mr. Krijger, wordt verwelkomd in Lemmer, De locoburgemeester de heer M.F. de Vries, hangt de burgemeester de ambtsketen om, de wens uitsprekende dat hij voor de gemeente Lemsterland, een goed burgervader moge zijn, die op de meest onpartijdige wijze de gemeentebelangen zal behartigen.

Woensdag 20 maart 1935 had te Lemmer, de installatie plaats van de nieuwe burgemeester, de heer Mr. Krijger, voorheen te Vriezenveen. Op de grens van de gemeente Follega werd de nieuwe functionaris en verloofde verwelkomd door de locoburgemeester, wethouder en raadsleden. Op deze foto voor het gemeentehuis te Lemmer hadden jong en oud zich opgesteld om hun nieuwe burgervader te begroeten.

Hier is het Postkantoor al te zien zoals het later is geworden.

Foto van Wiebe Poppe: Lemmer- feest 1813-1913 bij gemeentehuis - Hendrik Poppe - rechts met zw. hoed.

Waarschijnlijk het feest van het einde van de Bataafs-Franse tijd (1795–1813) Op 30 november 1813 zette de toekomstig koning Willem I voet aan land. (Dit zou overeenkomen met het embleem gevoerd boven het bordes en het wapen van Willem Frederik.

106-6.jpg

De gouden gekroonde leeuw op een rood veld, die een bundel pijlen (en in de andere klauw een zwaard) voert, vinden voor het laatst terug in het eerste en derde kwartier van het wapen van de Souverein vorst Willem Frederik.

Bij proclamatie van 2 december 1813 verklaarde Willem Frederik zich bereid het soeverein vorst-schap te aanvaarden. Binnen zes weken, op 14 januari 1814, neemt prins Willem Frederik een besluit hoe zijn wapen als soeverein vorst van de Verenigde Nederlanden er uit ziet. Nog weer zo’n zes weken later al, n.l. bij besluit van 26 februari 1814, wordt het kerkgenootschap ingesteld. Dus ten tijde van het Souverein vorst-schap van Willem Frederik.

www.nik.nl

Foto van Ab Bode

Omschrijving van Evert de Vries: Nu de westkant van de Nieuwburen de laatste tijd genoemd wordt, als de plaats waarin de komende tijd nieuw bouw zal plaats vinden, vond ik het leuk om deze foto te plaatsen van het centrum van Lemmer. De Rien loopt nog door ons dorp. De markt, het tegenwoordige Burgermeester Krijgerplein, bestaat uit twee delen aan weerzijde van de Rien. Trottoirs zijn er nog niet maar bij veel huizen geven paaltjes de grens aan van het strookje grond, dat particulier eigendom is.

Men loopt en fietst nog midden op straat, wie het nu zou doen, zou wel zelfmoord neigingen hebben. Rechts op de voorgrond het dak van de bakkerij Haveman. Aan de overkant van het water het pand van de familie Visser. Als we dat vergelijke met de tegenwoordige toestand dan ziet het er nu vrolijker en gezelliger uit. Jammer dat er nu een betaalautomaat gekomen is, want daardoor wordt het geheel wat geschonden. Maar het is begrijpelijk, ook de bank moet met zijn tijd mee.
Dat meer open karakter geld ook voor het gemeentehuis.

Op deze foto zitten er nog de publicatieborden, ’de kouwe’ zoals het in de wandeling heette. Op het postkantoor staat het torentje nog. Het lijkt hier even hoog als de toren van de Gereformeerde kerk, maar dat zal gezichtsbedrog zijn door de positie van waar uit de foto gemaakt is. De krans van bomen rondom de Hervormde kerk is goed zichtbaar en ook de grote bomen achter het postkantoor is al aanwezig.

De bomen die we richting Straatweg zien zijn inmiddels verdwenen. Er zijn wel nieuwe boompjes geplant, maar die zullen nooit zo groot worden als wat hier nog staat. Als de nieuwbouw plannen doorgaan zal dat weer een heel ander gezicht aan de Nieuwburen en daarmee aan het centrum geven. Het is de vraag of het mooier zal worden. Maar zoals het nu is met die dicht getimmerde panden kan het ook niet blijven.

Er is overigens wel een lichtpuntje: ik hoorde dat een goede week geleden mensen in het hotel zijn geweest om daar een kijkje te nemen. dat hoeft ook niet te betekenen dat er direct nieuwe bewoners zullen komen, maar er schijnt toch wat beweging in de zaak te zitten en dat wordt de hoogste tijd.

TOP