Turfland |2|

Rechts bij het kerkje voor de steeg staat tante Piet, met als altijd haar hagelwitte floddermuts, zwart jakje en zwart-bonte schort

Begin van het Turfland (zie foto boven, naast kerk)

Foto van Willem van der Veen: Een foto uit ongeveer 1950, van de bevrijdingsfeesten aan het Turfland. Op de foto zien we van links naar rechts: S. Bijlsma, Maaike de Hei-Rippen, J. de Hei en twee kinderen van Mevr. Van der Neut Kok, en een kleinkind van Oppedijk, de melkboer die aan het eind van de Vissersburen woonde. Dan de vrouw van Herbert van der Bijl, en vervolgens Herbert van der Bijl, gangmaker en initiatiefnemer van het feest. Dan volgen Klaas van der Bijl en zijn vrouw Hasseltje Hogeterp, Minze van der Bijl en Jan van der Veen.

De groenten- en fruithal van Gaastra te Lemmer.

Detailfoto

Koop Gaastra, (2013) bewoner van het pand Turfland 1, borstelt één van de twee kanonskogels af, die in de muur van zijn woning zijn ingemetseld. De 18-ponders herinneren aan de beschieting van de Engelse oorlogsschepen, die Lemmer in 1799 onder vuur namen.

Achterkant van panden Turfland: In het linkerpand, woonden drie gezinnen. Buiten zijn de oude hûskes nog te zien.

In 1932 was er in Lemmer gebrek aan drinkwater. De regenbakken stonden leeg nadat het lange tijd niet had geregend en uit andere plaatsen werd drinkwater aangevoerd. Op de foto die destijds in een geïllustreerd tijdschrift werd geplaatst, zien we bewoonsters van het Turfland en de Pietersbuurt met hun emmers onderweg naar de tankwagen, v.l.n.r. mej. Popkje Visser, mej. Anne Dijkstra, mevr. Sjutje Hoekstra-de Wilde en mevr. Metje de Vries-Drent.

LC 1994: Eigenlijk was Dirk van Looy (wijzende man met pet temidden van groentehandelaren op de veiling in Heerenveen) maar in één ding geïnteresseerd, vertelt Teun Bijlsma uit Lemmer.

De Handel.

De 74-jarige Lemster kan het weten, want hij was maar liefst zestig jaar lang bij Van Looy in dienst. Pas vorig jaar nam hij afscheid nadat hij in 1933 was begonnen als ’lytsfeint’
Vijf jaar eerder had Dirk van Looy (1905-1987) aan het Turfland in Lemmer een eigen groentezaak
geopend.

Dat Van Looy geboren in de buurtschap Kallenkote bij Steenwijk in Lemmer neerstreek was niet zo verwonderlijk, hij kende er de weg doordat hij er al enkele jaren met paard en wagen kwam om de groente die de tuinderij van zijn vader voortbracht uit te venten.

Dat venten deed Dirk al in 1922 hoewel de eerste keer op louter toeval berustte. Het verhaal wil althans dat hij voor een zacht prijsje een partijtje spinazie had kunnen kopen van een boer die dezelfde partij even eerder niet had kunnen slijten op de Steenwijker groenteveiling.

Dirk trok met een kar door Steenwijk riep "Drie stuivers een emmer vol spinazie" boekte een voor die tijd ongekende winst van f 20 en had prompt de smaak van de groentehandel te pakken.

Al gauw nadat hij de groentewinkel had geopend ontwikkelde Dirk van Looy ook grossiersactiviteiten. Dit tot groot verdriet van de andere grossiers. "Se woene him der net by hawwe en him bot tsjinwurke" herinnert Bijlsma zich. Van Looy kreeg lange tijd niets geleverd op de veilingen en was voor zijn inkopen aangewezen op ’collega’-grossiers. "Sadwaande wie hy mei syn ynkeap djoerder ût. Mar se koene him der net under krije" gniffelt Bijlsma.

Kort na de oorlog werd ook Van Looy als grossier erkend. Van Looy is nu nog immer een groothandel in aardappelen groenten en fruit maar wel een geheel andere dan in de jaren van
grondlegger Dirk, die het bedrijf in 1973 aan zijn beide zoons Arend (53) en Jan (57) overdroeg. Want in de tijd van Dirk bevoorraadde het Lemster bedrijf vooral zelfstandige groentehandelaars en wat later supermarkten.

Nu worden de producten vanuit de grossierderij in Lemmer vooral naar een van de vijftig eigen winkels gedistribueerd. Het opzetten van een eigen winkelketen begon noodgedwongen in 1982 kort nadat de Edah-supermarkt-keten had medegedeeld voortaan zelf te zorgen voor de bevoorrading van de talrijke Edah-winkels.

Van Looy verloor daardoor bijna de helft van de omzet. De keuze voor eigen groente en fruitzaken
(De Echte Groenteman en Onder de Balken) is niet verkeerd uitgepakt stellen Arend en Jan nu tevreden vast. "Al is de konkurrinsje yn ûs branzje moardzjend" aldus de eerste.

Links Teunis van Looy en rechts D. van Looy, in de beginjaren bij de groentekar in Lemmer

Boven de bakkerij van Hendrik Breimer in Oosterzee in 1910, onder Hendrik en Antje in de latere winkel te Lemmer

In het hier afgebeelde pand was tot oktober 1928 de aardewerkfabriek ,, De Goede Verwachting" gevestigd. Daarna is er een turfhandel van de heer R. Verhoeff in gevestigd geweest, terwijl vervolgens dit perceel jarenlang in gebruik is geweest bij het Expeditiebedrijf van Gebr. van der Bijl. In september 1975 is het pand afgebroken.

De bij de voormalige aardewerkfabriek behorende woning is in november 1928 aangekocht door de heer D. Hak te Lemmer voor de prijs van f 2.557.-. het pand was gelegen aan het Turfland te Lemmer.


Reactie plaatsen

Reacties

Nelleke Koehoorn
6 maanden geleden

Prachtig mooie verhalen en foto's. Ik ben in de Pietersbuurt 20 geboren tot ik met een half jaar naar de urkerstraat verhuisde samen met Piet en Pietsje Koehoorn-Coehoorn - ûs heit - mem - en zus Baukje en broers Cor en Jan in okt.1957