Home » Historie-Friesland » Drachten » De Drachstervaart » De Drachstervaart (1)

De Drachstervaart (en) te Drachten (1) 

De Zuiderdwarsvaart, die in gedeelten is gegraven. Het eerste begin liep van de Zuidkade naar de Langewyk, later is de vaart langs de Skieppedraai doorgetrokken naar Selmien en de Olterterpervaart. In de winters met sterk ijs was een uitje op schaatsen naar de uitspanning Het Witte Huis een prae.

Ook de Zuiderdwarsvaart kreeg een aantal wijken ter ontsluiting van het oostelijke hoogveen, maar de turfmakerij is er niet zo intensief beoefend als aan de Noorderdwarsvaart. Vanaf de Zuidkade ontstond aan het Oosteinde een vrij dichte bebouwing. Er vestigden zich veel schippers die Drachten als thuishaven hadden.

Op de plaats van de oude chr. gereformeerde kerk stond een tolhuis. De laatste tolgaarder was Klaas van der Sluis. Toen de tol rechten in 1918 werden afgeschaft werd van der Sluis brugwachter. Even verder verrees de oudste christelijke school van Drachten, meestal de meester Kroeseschool genoemd, naar het eerste hoofd en de voorvechter van het christelijk onderwijs in deze contreien.

Via het bruggetje van de Mûnewyk bereikte men de roggemolen van Weis. Gebouwd in 1846 en afgebroken in 1928. Bij de Langewyk voerde de weg naar Ureterperverlaat. Bij het Oosteinde, de Bopperein zei men in Drachten, lag een draaibruggetje, terwijl een grotere en veel ingenieuzer draaibrug voor de verbinding met Noord en Zuidkade zorgde.

In 1916 zijn er twee klapbruggen gebouwd. Op de hoek van de Dwarsvaart en Langwyk stonden eerst de kalkovens van Timmerman Beek. Na de afbraak bouwde hellingbaas van der Werff er een nieuwe woning en tussen helling en woonhuis een kalkoven. op de Pôle stond een zestal huizen, de meeste gebouwd van de afbraak van de kalkovens. In een van de huisjes is in 1898 de Friese dichter politicus Fedde Schurer, geboren. Zij vader was scheepstimmerman.

Aan de Dwarsvaart stond ook een cichoreifabriek, waar de wortels werden gesneden, boven turfvuur gedroogd en daarna in een draaiende oven en onder toevoeging van stroop gebrand om als surrogaat koffie dienst te doen. Later werd na verbouwing zeven gezinnen in de fabriek gehuisvest. Waar nu de grote weg naar Groningen is, lag een barre over de vaart.

Aan het Oostelijk pad stonden ook nog woningen en de al van de Noorderdwarsvaart bekende forten. Achter de forten is een woonschepen haven geweest, die weinig gebruikt werd en al spoedig gedempt is. Harm Wiersma (Harm Rut) lag er met zijn arkje. Het zandpad naast de Forten voerde naar Selmien en via de Skieppendraai ook naar de Zuiderheide. En die Suderheide was weer een wereldje apart. maar dat is een ander verhaal.

De Zuiderdwarsvaart.

De Zuiderdwarsvaart was een geliefde schaatsroute (naar Olterterp), zolang het ijs 'buitenuit' nog onbetrouwbaar was.

Stoomtram over de brug.

Zuiderdwarsvaart Drachten.

Bovenbuurt te Drachten.

De ‘Drachtster vaart’ werd na 300 jaar dienst overbodig en werd gedempt tussen 1963 (Dwarsvaart) en 1966. Het stuk vaart wat momenteel heropent wordt werd als laatste gedempt in 1966.

Zie ook: Smallingerland-webklik-Drachtstervaart en www.devaarterin.nl


TOP