Groningen

De visschers binnen! na de vangst nog eerst een praatje bij een hunner aan boord, voor men uiteengaat. Nu kunnen de stugge zeelaarzen wel uit: ze zijn even kloek en sterk en water-echt als hun bazen zelf en kennen de kuren ook van Wad en Eems en Dollard, van Reide tot Knocke, "woar 't er aâns om weg gait as hier bie 't plankenpad"

Buur-schepen in Delfzijl's wateren. Een gezellig buurpratje houden, dat onderbreekt het zware schipperswerk op aangename wijze, vooral als men gemeenschappelijke herinneringen heeft aan Sont- en Beltvaart, aan Groninger koften en tjalken op de Oostzee of 'de Elve' naar 'Hambörg'...

1934: De sluis te Statenzijl is een stevig stukje werk en zal waarlijk niet zoo gemakkelijk geheel en al weggeslagen worden als zijn voorgangers, die voor den Dollard bezweken.

- Nieuwe Statenzijl (Gronings: Nij Stoatenziel) is een gehucht in de gemeente Oldambt in de provincie Groningen (Nederland). Nieuwe Statenzijl telt ongeveer 5 huizen en een grote spuisluis die de Westerwoldse Aa en de Dollard scheidt. Ook is er een schutsluis. Via de Westerwoldse Aa, die vanaf Bad Nieuweschans ook wel de Binnen Aa wordt genoemd, wordt het overtollige water uit Oost-Groningen en Zuidoost-Drenthe - een aaneengesloten gebied van in totaal 92.000 hectare – richting de Dollard afgevoerd.

Als de spuicapaciteit van de geautomatiseerde sluis bij een hoge waterstand in de rivier maximaal wordt benut, kan er dagelijks negen miljoen m3 water op de Dollard worden geloosd. De ernaast gelegen schutsluis verschaft de kleinere schepen toegang tot de Dollard. De schutsluis kan schepen van maximaal 8,5 meter breed en 70 meter lang van hoog naar laag water brengen en omgekeerd. De dubbele sluisdeur aan de Dollardkant zorgt voor extra veiligheid bij hoogwater Het sluizencomplex werd op 21 mei 1991 door koningin Beatrix officieel in gebruik gesteld. Bron: Wikipedia

1934: Hoog water te Termunterzijl, vlak bij de sluis. Hoe veilig zouden onze voorouders zich hier hebben gevoeld!

De sluis te Statenzijl is een stevig stukje werk en zal waarlijk niet zoo gemakkelijk geheel en al weggeslagen worden als zijn voorgangers, die voor den Dollard bezweken. Het binnenvaartschip 'Dolfijn' is hier mooi te zien.

Een eigenaardig hoekje vóór de kerk te Oostwold, waar de voorbijgangers op donkere avonden zeker wel mogen oppassen! De kerk is in 1775 gebouwd naar 't model van de Nieuwe kerk te Groningen (ook in Amsterdam en Emden), n.l. 8-kantig met twee kruisende schepen.

- In 1775 werd de huidige Hervormde kerk van Oostwold gebouwd ter vervanging van een ouder gebouw uit de 16e eeuw, dat was gewijd aan de apostel Simon. Een voorganger daarvan stond op de plek van de boerderij 'Kloosterheem' (Goldhoorn 19), aan de oostkant van het huidige dorp. In 1951 werden hier drie grafkelders van kloosterstenen blootgelegd.[1] Ook de voormalige dorpsmolen aan de Pelmolenlaan dateert misschien al uit deze periode. De oudste kerk stond verder noordelijk in een gebied dat nu is bedekt met Dollardklei.

Volgens Johan Rengers van Ten Post was Oostwold een groet dorp west und had een grote kercke. Dat laatste is niet onwaarschijnlijk, gezien het feit dat de landerijen zich tot ver over de Dollard uitstrekten. De kerk werd in 1530 gesloopt, waarna de stenen werden gebruikt om een nieuw blokhuis bij Delfzijl te bouwen; de restanten dienden de bouw van een stenen hoofd bij het Hamkenpad (bij Reide?) in 1543. Het kerkbezit werd ondergebracht bij het Grijzevrouwenklooster, terwijl de parochianen zich bij Midwolda moesten vervoegen. Rond 1550 beschikte Oostwold echter alweer over een nieuwe kerk. Bron: Wikipedia

Waar het water der polders de zee vindt te Termunterzijl

- Het dorp is ontstaan nadat in 1601 in het Termunterzijldiep een sluis werd gelegd. Hier eindigde de Stadsweg die de stad Groningen via Appingedam, Farmsum en de Oosterhoek verbond met Oost-Friesland en kon men de reis naar Emden voortzetten per veerboot. In 1686 werd de zijl verwoest en kwamen bijna alle inwoners om tijdens de Sint-Maartensvloed. In 1725 werd in opdracht van de stad Groningen onder leiding van stadsbouwmeester Anthony Verburgh een nieuwe sluis gelegd: de Boog van Ziel. Bron: Wikipedia

1934: Op de sluis te Termunterzijl!

Doar zit hai rustig in zien stoul,
As in zien hörn van d'heerd!
Wat wil dei man? Wat is zien doul?
Wat het hai hier begeerd?
Hai kikt noar zee, woar 'n kameroad
Zien broodje winnen mout;

De Eems broest hoog en rommelt kwoad,
En dreunt en slagt en grauwt.
De störm en jagt mit kracht,
Moar hai... holt op de sluus de wacht!

1934: Een schitterende doorkijk op het bekende slot 'De Fraylemaborg' te Slochteren, op een Novemberdag, als de zon reeds schaarsch is te zien. In het oude hout krassen de kraaien, een klokje slaat...en de herfst droomt verder, om straks misschien opnieuw los te stormen over 't bosch.

- De Fraeylemaborg is gelegen op een landgoed van ruim 23 hectare. Het borggebouw ontstond meer dan zeven eeuwen geleden en kreeg aan het eind van de 18de eeuw haar huidige uiterlijk. Het park, deels naar ontwerp van G.A. Blum en L.P. Roodbaard, is aangelegd in Engelse landschapsstijl. Hierbij zijn restanten van de formele barokke aanleg bewaard gebleven, zoals de karakteristieke middenas.

Op het voorterrein staat het schathuis waarin nu een restaurant is gevestigd. Er tegenover staat het koetshuis waarin zich de museumwinkel en de expositieruimtes bevinden. In de oranjerie vindt u een speelse presentatie over de ontwikkeling van het park, vanaf de IJstijd tot heden.
In het park staan 17de en 18de eeuwse zandstenen tuinornamenten. Bron: De Fraeylemaborg

1934: Een hoekje te Delfzijl, dat de kerken in één oogopslag weergeeft, en waar de zeewind de boomen ook reeds in het luchtige wintergewaad zette.

1925: Het Damsterdiep, is in tegenstelling met het jonge Eenskanaal, geen menschenwerk, maar het was eenmaal de oude rivier 'De Fivel', waar het landschap Fivelingo naar genoemd is. Vandaar de vele bochten, die een tochtje per boot, een fietsreisje langs den weg of in den wintertijd een ritje per schaats, zoo interessant maken door telkens nieuwe vergezichten. Aan een dier bochten ligt het kleine plaatsje Garrelsweer; zooals de foto doet zien; echt landelijk met de lindeboomen voor de gevels, de net geknipte hagen als afscheidingen, de trapjes naar den waterkant en de ruig begroeide walletjes. Juist die bochten belemmeren de scheepvaart. Wel is er nog verkeer van beurtschepen, de 'snikken' met koren naar de markt te Groningen, maar in de eerste plaats is het Diep nu uitwateringskanaal. De links en rechts gelegen watergemalen en 'tochtslooten' geven fleurigheid tusschen 't groen.

16 oktober 1925: Het Molenstraatje te Groningen.

Een oude buurt, dateerend uit de vroegste uitbreidingen der stad, tusschen Rademarkt en de Radebinnensingel. Vroeger liep het uit naar de wallen met een molen. Vandaar den naam. Men vergelijke de 'Driemolendrift' te Groningen, oudtijds eveneens een 'wal' straat. Daar verrezen een 3-tal molens...alles verdwenen, maar nog levend in veler herinnering. Op den achtergrond de bekende tabaksfabriek 'Gruno'

27 november 1936: Woltersum korenmolen met praamvaarders.

Ook hier alles bereid op 't wintergevecht! De molen slaat zoevend tegen de vlagen en de knotwilgen aan de wal heffen hun stijve, harde koppen met de verwaaide 'haren' er woest omheen, naar de wintermachten, die dreigen en die in de novemberstormen al krachtige aanvallen vooraf lieten gaan over Woltersum

23 november 1934: Finsterwolde Reiderwolderpolder sluis scheepvaart.


TOP